Poklon-zbirka Mare Ognjanović
Svaka poklon-zbirka je prozor u jedan proživljeni životni vek. Galerija Matice srpske ove godine sa radošću otvara vrata intimnog sveta čuvene novosadske lekarke dr Marije Mare Ognjanović. Kroz ovu jedinstvenu kolekciju, koja je sada postala trajni deo naše kulturne baštine, otkrivamo njen privatni život, svakodnevicu i umetnički ukus.
Otvaranje izložbe Poklon-zbirka Mare Ognjanović je u subotu, 19. septembra u 19.00 sati, a prisutnima će se obratiti dr Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica Galerije Matice srpske, Marina Mandić, velika dobrotvorka Galerije, i msr Nikola Ivanović, kustos izložbe.
Izložba predstavlja zaostavštinu dr Mare Ognjanović kroz predmete koji su činili različite slojeve njenog života – od umetničkih dela, portreta i porodičnih fotografija, preko nameštaja i predmeta primenjene umetnosti, do ličnih predmeta povezanih sa njenim lekarskim pozivom. Postavka je zamišljena kao svojevrsni portret jedne žene ispričan kroz njen dom, ljude koji su činili njen život, grad u kojem je živela i profesiju kojoj je bila posvećena.
Posebno mesto u izložbi zauzimaju dela Đorđa Tabakovića, sa kojim je Mara Ognjanović bila u prijateljskim odnosima. NJegovi akvareli i crteži beleže prostore njenog neposrednog okruženja – Trifkovićev trg, ulice Novog Sada i kuću porodice Ognjanović. Posvete „dragoj Mari“ otkrivaju ličnu prirodu ovih radova i svedoče o bliskosti koja je povezivala lekara i umetnika, ali i o građanskoj sredini koja je oblikovala Novi Sad njihovog vremena.
Posetioci će moći da vide i portret Mare Ognjanović koji je 1974. godine naslikao Jovan Sevdić, slikar i prvi posleratni konzervator Galerije Matice srpske, kao i predmete primenjene umetnosti, među kojima se izdvaja činija prema dizajnu Renea Lalika.
O vrednosti i važnosti ove poklon-zbirke za kolekciju GMS i nacionalnu kulturnu baštinu govori i podatak da je jedno delo iz ove zbirke izloženo u stalnoj postavci – Bogorodica sa Hristom, a rad Artistice Ivana Tabakovića iz 1936. godine deo je izložbe Skriveni prostori velikih majstora. Ateljei srpskih umetnika koja trenutno gostuje u Muzeju Hercegovine u Trebinju, a od novembra u Muzeju savremene umjetnosti Republike Srpske u Banjaluci.
Dr Marija Mara Ognjanović (Kumane, 1912 – Novi Sad, 1990) bila je lekarka, primarijus i specijalista ftiziologije – medicinske oblasti posvećene prevenciji i lečenju tuberkuloze. Završila je Medicinski fakultet u Beogradu 1936. godine, a specijalizovala u Budimpešti i usavršavala se u Dečjoj bolnici u Cirihu. Najveći deo svoje lekarske prakse posvetila je zdravlju dece i omladine.
Tokom Drugog svetskog rata učestvovala je, zajedno sa suprugom dr Đorđem Ognjanovićem, u lekarskoj ekipi koja je upućena u Šarvarski logor. Posle oslobođenja nastavila je da radi u novosadskim zdravstvenim ustanovama, a svojim stručnim i naučnim radom doprinela je prevenciji i lečenju tuberkuloze i unapređenju zdravstvene zaštite dece i omladine. Među pacijentima i saradnicima bila je poznata kao Tetka-Mara, a za svoj dugogodišnji rad dobila je Oktobarsku nagradu Novog Sada 1977. godine.
Poklon-zbirka tako postaje više od skupa sačuvanih predmeta. Ona omogućava da se kroz materijalne tragove jednog života sagledaju privatni svet dr Mare Ognjanović, njen dom na Trifkovićevom trgu, odnosi sa ljudima koji su je okruživali i vreme u kojem je živela. Svaki predmet ima svoju priču, a svaka priča čuva trag jednog života.
Izložba će moći da se pogleda do 22. novembra 2026. godine u Sobi za prepuštanje umetnosti.